Windows N

Microsoft Windows w wersji „N” – a cóż to takiego? Najprościej i w telegraficznym skrócie mówiąc są to wersje systemu operacyjnego Windows pozbawione funkcji multimedialnych, przeznaczone na kraje należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii.

W wersji Windows N zostały usunięte następujące funkcje i programy multimedialne:

• Windows Media Player
• Groove Music
• Movies & TV
• Voice Recorder
• Skype
• W starszych systemach: także usunięto Windows Media Center i DVD Maker

System Windows w wersji N występuje w kilku odmianach różniących się funkcjonalnością i możliwościami obsługi sprzętu:

• Starter
• Home Premium
• Professional
• Enterprise
• Ultimate

Spowodowane to zostało wymogami Komisji Europejskiej, aby użytkownik mógł sam wybrać odtwarzacz multimedialny i inne podobne oprogramowanie.

Zatem skoro istnieje wersja N, to zapewne istnieją także inne wersje systemu Windows. Poniżej kilka wersji wraz z ich krótką charakterystyką (nie zawsze są to warianty systemu Windows, a niekiedy ograniczenia regionalne):

• Windows K (KN) – wersja dla Korei Południowej.
  • Zawiera dodatkowe linki do alternatywnych aplikacji multimedialnych i komunikatorów (wymóg lokalnych regulatorów).
  • Nie usuwa funkcji multimedialnych — to różni ją od KN.
• Windows Single Language.
  • Edycja ograniczona do jednego języka systemowego.
  • Popularna w laptopach OEM.
• Windows Country Specific
  • Edycje przeznaczone dla konkretnych rynków (np. China Government Edition).
  • Bardzo rzadko spotykane poza danym regionem.

W poniższej tabeli zebrano porównanie wersji standardowej Windows oraz N i KN.

Cecha	Windows (standard)	Windows N	Windows KN
Region	Global	Europa	Korea Południowa
Media Player	✔	✖	✖
Groove Music / Movies & TV	✔	✖	✖
Skype	✔	✖	✖
Voice Recorder	✔	✖	✖
Windows Messenger (historycznie)	✖	✖	✖ (usunięty wcześniej)
Powód istnienia	Standard	Regulacje UE	Regulacje Korei

Podsumowanie w telegraficznym skrócie:

• Windows N – wersja dla Europy, bez funkcji multimedialnych.
• Windows KN – wersja dla Korei, również bez multimediów.
• Windows K – wersja koreańska z dodatkowymi linkami, ale z multimediami.
• Istnieją też Single Language i Country Specific, ale to już nie są warianty „N/KN”, tylko ograniczenia regionalne.

Wersje N systemu operacyjnego Windows istnieją (są spotykane) tylko od Windows XP. Spowodowane jest to tym, że w czasie wydania/powstania wcześniejszych wersji (Windows 2000 i wcześniejsze) nie istniała jeszcze Unia Europejska.

Poniżej zamieszczam pełną listę systemów z linii/rodziny Windows z wersją N (od najstarszego do najnowszego) wraz z podziałem na poszczególne wersje.

• Windows XP N – Wprowadzony po decyzji Komisji Europejskiej.

Edycje:

• • Home N,
  • Professional N.

• Windows Vista N

Edycje:

• • Home Basic N,
  • Home Premium N,
  • Business N,
  • Enterprise N,
  • Ultimate N.

• Windows 7 N

Edycje:

• • Starter N,
  • Home Premium N,
  • Professional N,
  • Enterprise N,
  • Ultimate N.
• Windows 8 N

Edycje:

• • Windows 8 N,
  • Windows 8 Pro N.
• Windows 8.1 N

Edycje:

• • Windows 8.1 N,
  • Windows 8.1 Pro N.
• Windows 10 N

Edycje:

• • Home N,
  • Pro N,
  • Enterprise N,
  • Education N.

• Windows 11 N

Edycje:

• • Home N,
  • Pro N,
  • Enterprise N,
  • Education N.

Poniżej przedstawiam tabelę, w której można zobaczyć fakt istnienia wersji N w systemie operacyjnym Microsoft Windows.

Wersja Windows	Czy istnieje edycja N?	Uwagi
Windows 95/98/ME	❌ Nie	Zbyt stare, brak regulacji UE
Windows 2000	❌ Nie	Brak edycji N
Windows XP	✔ Tak	Pierwsza wersja N
Windows Vista	✔ Tak	Wiele edycji N
Windows 7	✔ Tak	Wiele edycji N
Windows 8	✔ Tak	Wiele edycji N
Windows 8.1	✔ Tak	Wiele edycji N
Windows 10	✔ Tak	Wiele edycji N
Windows 11	✔ Tak	Najnowsze edycje N

No to teraz czas na szybkie podsumowanie. Windows N istnieje od Windows XP aż do Windows 11. Każda nowoczesna wersja systemu operacyjnego Windows (Vista -> 11) ma wariant N, który zawsze pozbawiony jest funkcji multimedialnych.

OK, a jak się ma do tego nie wspomniany do tej pory Windows 3.X oraz Windows 3.X for Workgroups?

Zacznijmy może od wersji Windows 3.1/3.11. Jako tako ta wersja Windows nie jest systemem operacyjnym w dosłownym tego słowa znaczeniu. Jest to nakładka graficzna na system DOS. Można się pokusić o stwierdzenie, że popularny wtedy Norton Commander także (tak w super telegraficznym skrócie).

W tamtym czasie (1990-1993) Windows nie miał wbudowanego odtwarzacza multimediów (Media Player pojawił się dopiero później jako prosty dodatek, nie jako integralna część systemu). Nie istniały także żadne regulacje UE (założona 1 listopada 1993) dotyczące bundlowania oprogramowania. Nie było także edycji regionalnych (typu N, KN, K). No i najważniejsze – system nie był jeszcze traktowany jako pełnoprawny system operacyjny – był nakładką na DOS.

Zatem wyciągnąć można z tego prosty wniosek: Windows 3.x nie posiadał żadnych wariantów N/KN, bo nie było ku temu podstaw technicznych ani prawnych.

A co zatem z Windows for Workgroups 3.1/3.11? Można zaryzykować stwierdzenie, że jest to po prostu rozszerzona wersja systemu Windows 3.1 z wbudowana obsługą sieci (SMB, NetBEUI, udostępnianie plików i drukarek). Możemy zatem powiedzieć jakie cechy posiadał Windows for Workgroups:

• Dodane zostały funkcje sieciowe (LAN Manager, udostępnianie zasobów).
• Zaimplementowana została obsługa kart sieciowych i protokołów.

Pokuszę się także o stwierdzenie, że wersja 3.11 była najpopularniejszą i najstabilniejszą wersją systemu z serii 3.X.

Zatem także i tutaj nie ma wersji N. Dlaczego? Oto kilka przesłanek do tego:

• Media Player nie był integralną częścią systemu – był dodatkiem, a multimedia nie były wtedy kluczową funkcją systemu operacyjnego.
• UE nie prowadziła jeszcze sporów antymonopolowych z Microsoftem (pierwsze decyzje to lata 2000 i późniejsze).
• System nie był samodzielnym systemem operacyjnym, a tylko środowiskiem graficznym (nakładką) dla DOS.
• Rynek komputerów i multimediów był zupełnie inny – brak Internetu, brak streamingu, brak standardów multimedialnych.

W poniższej tabeli przedstawiłem porównanie Windows 3.X do współczesnych systemów Windows (XP-11) w wersji N.

Cecha	Windows 3.x	Windows N (XP – 11)
Lata wydania	1990–1993	2004 – dziś
Podstawa prawna	Brak regulacji	Decyzje UE
Multimedia	Minimalne, brak Media Playera	Media Player usunięty celowo
Warianty regionalne	Brak	N, KN, K
Typ systemu	Nakładka na DOS	Pełny OS
Sieć	Tylko w Workgroups	Pełny stos sieciowy

Tradycyjnie czas na podsumowanie w telegraficznym skrócie:

• Windows 3.x i Windows for Workgroups nie mają żadnych wersji N/KN, bo powstały dekadę wcześniej niż regulacje UE.
• W tamtych czasach Windows nie zawierał multimediów, które mogłyby być przedmiotem sporu.
• Wersje N zaczynają się dopiero od Windows XP.