Windows OEM vs R vs VL
8 stycznia 2026Różnice i podobieństwa pomiędzy typami (kanałami) licencjonowania „OEM”, „R” i „VL” systemów operacyjnych Microsoft Windows.
Krótko i nie owijając w przysłowiową bawełnę, można powiedzieć, że „Windows R” to w praktyce Windows Retail, czyli wersja detaliczna kupowana przez użytkowników indywidualnych, zaś „Windows VL” to Windows Volume Licensing, czyli licencje zbiorcze dla firm, szkół i instytucji. No i na koniec należy wspomnieć o wersji (sposobie licencjonowania) OEM – czyli Original Equipment Manufacturer. Jest to w telegraficznym skrócie mówiąc, licencja przypisana do zakupionego sprzętu . Różnią się one modelem aktywacji, prawami do przenoszenia, ceną, sposobem zakupu i przeznaczeniem.
OEM – Original Equipment Manufacturer
Zacznijmy zatem od Windows OEM i wyjaśnijmy co oznacza i co ona (licencja) implikuje.
OEM jest to licencja przypisana do sprzętu, instalowana przez producentów (wielkie firmy/koncerny Dell, HP, ASUS; sklepy stacjonarne/internetowe MediaMarkt, Media Expert; osoby składające zestawy komputerowe).
Charakterystyka licencjonowania Windows OEM (Original Equipment Manufacturer).
- Instalowana fabrycznie przez producentów (Dell, HP, Lenovo) lub przez składaczy PC.
- Trwale przypisana do pierwszego komputera (płyty głównej).
- Nie można jej przenieść na inny komputer.
- Aktywacja zwykle automatyczna (SLIC/BIOS).
- Brak wsparcia Microsoftu — wsparcie zapewnia producent sprzętu.
- Najniższa cena jednostkowa.
- Brak praw do reimagingu (poza specyficznymi wyjątkami).
Powstaje tutaj pytanie dla kogo skierowany jest taki typ licencjonowania? Odpowiedź jest prosta i nasuwa się niejako samoistnie:
- Producenci komputerów, składacze PC, użytkownicy chcący najtańszą legalną licencję.
R – Retail
Co oznacza Windows R (Retail)?
Najczęściej można spotkać się z opisem licencji Retail jako przeznaczonej dla użytkowników indywidualnych i małych firm.
Charakterystyka Windows Retail (R):
- Kupujesz jako pojedynczą licencję – np. w sklepie, online, w pudełku lub jako klucz cyfrowy.
- Możesz przenosić licencję na inny komputer, o ile dezaktywujesz ją na poprzednim urządzeniu.
- Aktywacja online – klucz przypisany jest do użytkownika, nie do sprzętu.
- Wsparcie techniczne od Microsoftu (pełne).
- Najwyższa cena jednostkowa – bo kupujesz pojedynczą licencję.
- Brak centralnego zarządzania – każda instalacja aktywowana osobno.
Zatem rodzi się kolejne pytanie: dla kogo jest przeznaczony (kierowany) ten typ licencjonowania? Otóż odpowiedź jest bardzo prosta – mianowicie do:
- Użytkownicy domowi.
- Małe firmy.
- Osoby modernizujące lub często zmieniające sprzęt.
VL – Volume Licensing
Co oznacza Windows VL (Volume Licensing)?
VL to licencje zbiorcze dla organizacji, opisane w dokumentacji Microsoftu i innych źródłach branżowych jako model licencjonowania dla firm, szkół i instytucji.
Charakterystyka Windows Volume Licensing (VL):
- Licencje zbiorcze – kupowane w pakietach (np. 5, 50, 500 stanowisk).
- Aktywacja przez KMS lub MAK:
- KMS – lokalny serwer aktywacji, automatyczne odnawianie co 180 dni.
- MAK – jeden klucz z limitem aktywacji.
- Licencja przypisana do organizacji, nie do użytkownika.
- Brak możliwości przenoszenia na dowolny komputer – zależy od umowy.
- Niższa cena jednostkowa przy większych wolumenach.
- Możliwość centralnego zarządzania (SCCM, Intune, AD, GPO).
- Dodatkowe opcje: Software Assurance, upgrade rights, VDA, reimaging rights.
W tym przypadku także możemy zadać pytanie: Dla kogo (jakiego użytkownika) jest przeznaczony (kierowany) ten typ licencjonowania? Odpowiedź jest bardzo prosta:
- Szkoły i uczelnie.
- Instytucje publiczne.
- Organizacje z wieloma komputerami.
Różnice i podobieństwa
Poniższa tabela pokazuje podstawowe różnice pomiędzy Windows Retail (R), Windows OEM (Original Equipment Manufacturer), a Windows Volume Licensing (VL)
| Cecha | Retail (R) | Original Equipment Manufacturer (OEM) | Volume Licensing (VL) |
| Typ licencji | Detaliczna | Sprzętowa | Zbiorcza |
| Przeznaczenie | Użytkownicy indywidualni | Producenci PC | Firmy, szkoły |
| Przenoszenie licencji | ✔ Tak | ✖ Nie | ✖ Zwykle nie |
| Aktywacja | Online | BIOS/SLIC | KMS/MAK |
| Wsparcie | Microsoft | Producent sprzętu | Zależne od umowy |
| Cena | Wysoka | Najniższa | Niższa przy wolumenie |
| Centralne zarządzanie | ✖ Nie | ✖ Nie | ✔ Tak |
| Reimaging rights | ✖ Nie | ✖ Nie | ✔ Tak |
| Upgrade rights | ✖ Nie | ✖ Nie | ✔ (w SA) |
Tabela 1: Różnice pomiędzy Windows (R), Windows (OEM) a Windows (VL).
Skoro zebrane zostały różnice pomiędzy modelami licencjonowania, to zróbmy zestawienie podobieństw (cech wspólnych) między „R” a „VL”. Dane te zostały przedstawione w poniższej tabeli.
| Cecha wspólna | OEM | R | VL |
| Legalność | ✔ Tak | ✔ Tak | ✔ Tak |
| Otrzymuje aktualizacje Windows Update | ✔ Tak | ✔ Tak | ✔ Tak |
| Możliwość instalacji tej samej edycji (np. Pro, Enterprise) | ✔ Tak | ✔ Tak | ✔ Tak |
| Wsparcie dla tych samych funkcji systemu | ✔ Tak | ✔ Tak | ✔ Tak |
Tabela 2: Podobieństwa pomiędzy Windows(OEM), Windows (R) a Windows (VL).
Na sam koniec przedstawię w telegraficznym skrócie podsumowanie obu typów licencjonowania.
- OEM = Original Equipment Manufacturer: najtańszy typ licencji, trwale przypisany do sprzętu.
- R = Retail: elastyczna, przenośna licencja dla użytkowników indywidualnych.
- VL = Volume Licensing: licencje zbiorcze z centralnym zarządzaniem i innym modelem aktywacji.